samedi 11 mars 2017

NON TE ESQUEZAS

Na man a culler era unha doce
flor que remexía a froita do leite
todo postre é unha ofrenda 
para o goce e o deleite

Contémplote
ignoras que o fago
porque semello ausente e distante

no fondo

imaxino desde o murmurio
da túa culler como é o mundo
que habitas

Como se viste a normalidade?
Que versos imaxina?

A rúa alumea de forma anómala
primavera no inverno dos días
quizais unha profecía 
ou pode que o reverso dos desexos
porque 
o adaxio pode ser

     tememos os nosos desexos

A túa lingua anunciaba o pracer
prohibido dos territorios aínda 
non colonizados
e exploras
segura       a idea de sementar
a felicidade nalgún recanto perdido
Ben merecemos unha illa para vivir
 
Como se viste a normalidade?
Que versos imaxina?

Os marcos do tempo voaron
e vemos as nosas enrugas
debuxar complicidades nos espellos
e preferimos ignorar a provocación
nunca foi boa a nostalxia
e respiramos a cinza do tempo
con dificultade con moita dificultade

Non te esquezas
insisto
amor
Non te esquezas

de que houbo un tempo de fresas

pronuncio esta frase mentres a soidade
do secular inverno decide 
por fin
atraparme e envolverme na rede da eternidade

Non te esquezas non
onde estarás agora
amor
Non te esquezas non

de que houbo un tempo de fresas

ámote
como amei 
nos versos que compuxen

na súa melodía
aínda hoxe
aos meus demasiados anos
a forza da paixón

           amar sempre é vivir

Non te esquezas

houbo un tempo de fresas
 

 
 


vendredi 3 mars 2017

GALICIA E O SEU AEROPORTO SEN AVIÓNS: A CIDADE DA CULTURA

Xa pasou un longo mes desde que Praza Pública nos pendurara aos autores (Jorge Linheira e Xabier Ron) unha fonda reflexión sobre ese aeroporto sen avións que é a Cidade da Cultura. 
Hoxe, permítome aloxalo neste meu blog e que as persoas que non o fixesen podan lelo con pausa. Trátase do primeiro artigo dunha serie que imos elaborar os dous para tratar de dar a nosa visión, a nosa diagnose sobre a cultura en Galicia, desde os aspectos máis relevantes. 
Agardo, agardamos os dous autores, que sexan do interese dos lectores. 



*****

A política cultural no contexto da globalización: xiro neoliberal, instrumentalización e xeración de elefantes brancos.
As grandes infraestruturas culturais constituíron nas últimas dúas décadas un dos principais obxectivos das políticas culturais asociadas ao modelo hiperdesenvolvinte do urbanismo empresarial, como ferramenta da política cultural, como clave para o desenvolvemento urbano e como símbolo de globalización do place branding. No Estado español, en moitas ocasións baixo o paraugas do traxicómico lema de “somos la octava potencia mundial”, as comunidades autónomas desenvolveron conxuntos de infraestruturas que polo seu sobredimensionamento poden ser cualificadas de “elefantes brancos” culturais. A súa xénese responde á adopción do modelo da cidade creativa que leva numerosos problemas de sustentabilidade e expón numerosas dúbidas sobre a súa utilidade cultural e rendibilidade social.

Estes “aeroportos sen avións” da cultura constitúen un elemento característico do modelo adoptado polas cidades, especialmente no Estado español. En primeiro lugar, porque son espazos que rapidamente perden a utilidade para a que foron edificados -sexa porque se termina o gran evento para o que foron deseñados ou ben porque os usos reais son diferentes aos usos previstos-, creándose o que Marc Augé denomina como ruínas modernas, infrautilizadas e en proceso de degradación. 

En segundo lugar, os “elefantes brancos” son produto dunha estratexia que pretende fascinar ao público -neste caso aos cidadáns locais e globais-, xerando unha euforia que distrae do proceso de transformación urbana que o acompaña e xustifica os seus efectos negativos para os sectores máis excluídos (segregación e xentrificación) nun discurso que mestura a lexitimidade da cultura –ninguén pode opoñerse a nada feito no nome da mesma- e os supostos beneficios no futuro destas actuacións. En función disto, o cálculo do custo en relación aos usos sociais é abandonado en función duns supostos impactos indirectos e un beneficio no intanxible da susodito place branding. Con todo, estas infraestruturas revélanse pronto caras de xestionar, insostibles social e economicamente, imposibles de rendibilizar e difíciles de manter, podendo xerar a medio e longo prazo unha imaxe de desbaldimento e decadencia. Finalmente, os “elefantes brancos” xeran un gran problema de sustentabilidade e amortización, posto que restan recursos presentes e futuros ao ecosistema cultural local á vez que moitas veces son dificilmente reutilizables para outros usos diferentes dos que foron concibidos.

A Cidade da Cultura: historia, contestación e oportunidades perdidas
O faraónico proxecto do antigo ministro de Franco non pasou desapercibido para a sociedade organizada. De forma inmediata, xurdiron voces que se opuñan a ese monumentalismo. Voces que proviñan de organizacións políticas de esquerdas e nacionalistas, así como de colectivos sociais de diversos eidos de actuación. A medida que progresaba o proceso construtivo, e que se ían coñecendo as cifras da aberración, as voces reduplicaron a súa forza.

O resultado das eleccións do 19 de xuño de 2005 permitiu a creación dun goberno bipartito de distinto signo ao de dereitas que gobernara Galicia desde a entrada en democracia. O bipartito creado por PsdG e BNG iniciaba o seu goberno o 2 de agosto de 2005 e facíao sostido por un desexo real de cambio, despois das desfeitas da dereita caciquil de Fraga. Mais, contra todo prognóstico, o 16 de abril de 2009 o bipartito cedía de novo o paso á dereita representada por Núñez Feijoo. A causa pode vir dada polo desencanto e pola percepción nos apoios de que o cambio desexado era feble e que non se fixera todo o debido desde unha óptica de esquerdas e nacionalista. 
 
Ese desencanto revelouse de forma absoluta con todo o que tiña que ver coa Cidade da Cultura (dende agora CdaC), xa que nada semellaba alterar o sendeiro que se trazara con Fraga. Por iso, a mediados desa lexislatura, e ollando os procedementos erráticos de Ánxela Bugallo na Consellería de Cultura, a finais de agosto do ano 2007, aquelas voces críticas coa CdaC decidiron dar un paso adiante e conformaron a Plataforma Cidadá “Cultura Si, Mausoleo Non” que se asentou nunha serie de principios fundacionais: a) eliminar o proxecto da CdaC, disolver a Fundación CdaC e non executar ningunha obra máis; b) anular os orzamentos destinados á CdaC e redistribuír as súas contías nos servizos públicos básicos de sanidade, educación e políticas sociais; c) aproveitar as obras executadas e edificios rematados para albergar as instalacións da Administración Autonómica; d) procurar a depuración de todas as responsabilidades penais que houbera lugar; e) responsabilizar ao goberno bipartito e á consellería de cultura a continuidade do soño fraguián.

Coa actividade da Plataforma certos sectores da sociedade galega comenzaban a percibir a importancia da demouca de recursos públicos que supón a CdaC. Mais o certo é que a loita que levaron a cabo grupos mediáticos (exemplares no negativo foron La Voz de Galicia (en contra) e El Correo Gallego (a favor)) desvirtuaba a realidade que se desexaba transformar para beneficio da cultura en tanto que dereito básico das persoas. Unha loita que era non só mediática e corporativa, senón que repousaba, en última instancia, nun localismo atávico, errado, que impedía ver o cerne da cuestión. Denunciamos polo tanto a ausencia dunha política informativa veraz, ao mesmo tempo que criticamos este localismo cego e impropio que tanto dano fixo ás posibilidade de Galicia como nación e que, neste caso, lesionou, de forma irremediable ate o momento, o dereito de acceso á cultura, así como significa unha lousa orzamentaria que ruína as posibilidades dunha política cultural en Galicia digna dese nome, mais aló das redes clientelares das que se dotou o propio funcionamento da CdaC. O desbaldimento de diñeiro público non se pode xustificar de ningunha maneira, polo que criticamos e lamentamos o localismo ou o sectarismo e o corporativismo que foron usados como escudos protectores e como armas arreboladizas.

O certo é que o Bipartito foi un histórico tempo que supuxo unha ocasión perdida para redefinir o proceso construtivo do Gaiás e habilitar unha solución que fose a máis beneficiosa para a cidadanía galega desde un punto de vista social e a menos gravosa desde un punto de vista económico. En calquera caso, insistimos no esencial: o Gaiás non pode nin debe dedicarse á Cultura.

Orzamentos e chiringuitos da CdaC: o perigo da “nova cultura”.
Esa lousa orzamentaria é ben visible se ollamos os datos máis recentes, os da última lexislatura e os proxectados para este 2017, onde o chiringuito creado para xestionar a CdaC, a Fundación, segue acaparando o 14% dos Orzamentos totais destinados a Cultura (máis de 9 millóns de euros dos 63 millóns de euros). Xunto con este centralismo económico, os Orzamentos que a Xunta destinou a cultura demostraron unha estratexia propia que consistía en converter en marxinal aspectos propios da cultura de base e, ao mesmo tempo, en degradar, a través dos recortes e da conxelación no nivel de supervivencia a entidades cuxa función xira ao redor da cultura en galego e que se vén na obriga de realizar xogos malabares e circenses dificultosos para cumprir cos obxectivos deseñados no momento de nacer. O universo da protección do noso patrimonio histórico e natural dá conta diso, onde nunca houbo tanta ineficacia, desidia, abandono e entreguismo ao capital privado de bens que son do pobo. Mais tamén o equilibrio e a equidade nas axudas a institucións como o Museo do Pobo Galego ou a Fundación MARCO que provocaron que se cuestionaran a súa propia existencia. Mais tamén o sector do mundo da edición en galego. Ou a debilidade, a pesar de consideralas “industrias”, de todo o que ten que ver co audiovisual. Son demasiadas as demostracións do desleixo e da fuxida de responsabilidades do Departamento de Cultura da Xunta de Galicia que non podemos ir máis aló desta breve síntese.

Detrás do centralismo económico, da “chiringuitada” agóchase un perigoso desprazamento ou desvío estratéxico sobre o que debemos considerar por cultura. De feito, se ollamos os Estatutos da Fundación CdaC e o feito de que no Gaiás estean tamén AMTEGA e o Centro de Emprendemento Creativo de Galicia podemos dicir que se produce unha colonización por parte do concepto das “clases creativas” de Richard Florida -nunha nova mostra do “cosmopaletismo” que caracteriza a dereita rexionalista que nos goberna-, a verdadeira estratexia da dereita capitalista que representa Feijóo. A lectura pretende embelesar espíritos pouco formados ou afíns e así xorden conceptos-maná como “novas tecnoloxías” (art. 7.b), a realización de “actividades non estritamente culturais” (art. 7.c) e unha ensalada do que interesa por riba de todo: emprendemento empresarial, innovación, tecnoloxía e competitividade.

En ningún momento, por exemplo, do artigo 7 de ditos Estatutos, ollamos a palabra “servizo público” ou “garantir o dereito de acceso á cultura”. O triunfo da CdaC é o triunfo do Capitalismo máis salvaxe...o que se asenta na fenda estrutural da desigualdade. Por iso, cómpre que alertemos contra as “liñas de fuga” da creación artística supostamente alternativas mais que se fundamentan no xesto que marca a eficacia do capitalismo: desregulación, inestabilidade e precariedade, innovación perpetua, competitividade e cultura como marca de individualismo e non como espazo de recoñecemento colectivo. A “nova cultura” devora as posibilidades reais da Cultura entendida como dereito básico da cidadanía galega. 
 
A ineludible potenciación do ecosistema cultural galego dende as administracións públicas
O mausoleo do Gaiás -ao que se accede dende a avenida Manuel Fraga- supón un claro exemplo no que, baixo unha retórica da eficiencia do sector privado, se implementan fórmulas que imitaban a nova xestión pública no sentido de que prometían eficiencia e independencia do control público, pero que, en realidade, foron estreitamente controladas e instrumentalizadas polos gobernantes como medio de márqueting político e instrumento para favorecer o sector da construción. Así, na súa xestión diaria viuse embazada polo que poderíamos chamar “poética do dispendio”, escenificada por casos de mala xestión, malgasto e prácticas corruptas que mostran unha confusión interesada dos intereses privados e a política cultural pública. Quizais por iso, sexa o momento de reformularmos, de forma colectiva e participada, se fronte ao modelo que representa a CdaC, cabe impulsar outro modelo no que prevaleza o valor cotián do micro nun ecosistema cultural sustentable, vinculado aos intereses próximos da cidadanía ou nos que se denominaron “espazos do procomún”. En definitiva, a cultura é unha actividade, e debería parecerse máis a un enxame que a un elefante branco.

En contraposición o capitalismo cultural, capaz de transvasar 200.000 euros do tícket eléctrico para dedícalos a iluminar o que moita xente denomina o Valle de los Caídos Gallegos, utilizamos o concepto de ecosistema cultural -que vai máis aló do tópico idealista que circunscribe o concepto de cultura unicamente ás belas artes no seu concepto máis tradicional- para abranguer todo aquilo que nos constitúe como cidadáns e cidadás. Partindo dunha reformulación propia do concepto althusseriano de ideoloxía, significamos como todos os xestos culturais forman parte dunha cadea de compromisos, ou a ausencia deles, que afecta a nosa contorna próxima, pero tamén ao orbe común que habitamos. Por iso fálase de cultura ecolóxica, que afecta á sustentabilidade dun hábitat, e de cultura educadora porque ten que ver coa formación permanente de todas as persoas, en calquera lugar do planeta e ao longo de toda a súa vida.

Debemos percibir a cultura como unha ferramenta de transformación social, máis se cabe nun momento de crise ética e moral como a que sufrimos desde hai moito tempo, onde, en reiteradas ocasións, se transmite que a preocupación exclusiva do mundo cultural é o mantemento da súa industria e a redución do IVE; e non a supervivencia dun ecosistema moito máis complexo que, ademais das mercadorías, produce unha ampla e fonda rede de experiencias creativas e artísticas, coñecementos humanísticos e científicos, recursos simbólicos e un vasto campo propicio para a experimentación e a imaxinación. Ademais de bens comúns, relacións sociais, intercambio de saberes, costumes populares e pautas de comportamento que podemos denominar patrimonio inmaterial e, sobre todo, aberto a novas ferramentas de produción conceptual e tecnolóxicas dispostas a confrontarse a un novo réxime de comunicación dixital. Non podemos esquecer que a cultura, ademais de ser o que nos constitúe, é un mecanismo para concibir procesos sociais transversais, renovadores e institúentes.

O ecosistema cultural é moito máis que o seu sector industrial, se a cultura fose tan só unha manufactura, o lóxico sería que as axudas que recibise se canalizasen a través dos mesmos procedementos aplicables ao resto de industrias. As persoas responsables da política cultural do noso país deberían traballar por unha transformación do seu ecosistema a través do que Moulin e Urfalino catalogaron como “democracia cultural”, unha garantía de universalización dos bens culturais para toda a cidadanía, desde a participación activa desta no seu uso e goce. Pensar o mesmo como unha posibilidade de desenvolver o procomún: entendido como a corresponsabilidade da administración pública entre o interese público -mediación profesional, reformulación de infraestruturas, redistribución de recursos- e a capacidade cidadá para autoxestionar, na medida que sexa posible, os recursos que son de todas e todos, a partir de movementos que esixan unha cultura libre de estado.

REFERENCIAS BIBLIOGRÁFICAS
-Augé, Marc 2003. El tiempo en ruinas. Barcelona: Gedisa.
-Florida, Richard L. 2005. Cities and the creative class. Londres: Routledge.
-Rius-Ulldemolins, Joaquim y Hernàndez, Gil-Manuel 2016. "El Palau de les Arts de Valencia, un “elefant blanc” desbocat? Neoliberalisme, política urbana i política cultural", Arxius de ciències socials, 33: 99-116.
-Rius-Ulldemolins, Joaquim, Hernàndez, I. Mart y Torres, Francisco 2016. "Urban Development and Cultural Policy “White Elephants”: Barcelona and Valencia", European Planning Studies, 24: 61-75.

dimanche 26 février 2017

A SACRALIZACIÓN DA MEMORIA VIVE NA NOZ DO DESPRENDEMENTO

0. A memoria non pode, nin debe, converterse en liturxia, nun rito que se manifesta en datas sinaladas e permanece fosilizado nas pedras, nas imaxes, en museos e outros edificios singulares ou nos cemiterios. 



1. Baixo o sendeiro desta miña escritura respiran lecturas sobre a memoria e traballos que estou realizando cunha amiga xornalista e especialista en comunicación política. Mais, sen dúbida, hoxe, a reflexión do francés Camille de Toledo que divulga acertadamente Sergio del Molino en 'El País'. 

2. A reflexión de Camille de Toledo sobre a memoria do Holocausto ten a forza de movernos a pensar no valor que lle damos hoxe á memoria nos nosos propios actos cotiáns. Móvome tendo en conta a aprendizaxe da memoria común?

3. Nun rito sacralizado corremos o risco de recluír a memoria no interior dese concreto espazo-tempo sagrado. No entanto, a memoria debe ser algo vivo. A reclusión pode levar a unha banalización. Mesmo a un baleirado, pois ao non se percibir a súa viveza, será desposuída a memoria da súa forza actancial. 

4. Ao perder a súa forza actancial, produciríase unha fatal desconexión entre memoria e o 'ego' en sociedade. Unha terrible distancia de silencio, que pode explicar moi ben, en certos sentidos, a desmemoria actual do 'ego' e da propia sociedade. 

5. Hoxe, na sociedade 'acomodada' (ou resignada?) e capitalista do pensamento único hai varios aspectos que se interrelacionan e dan forma ao que denomino conceptualmente a noz do desprendemento do ego:

a) a alienación e a aceleración;
b) a autoexplotación;
c) a adhesión afectiva ao capital;

As persoas que coñecen e len este blog saben que asumo criticamente as teses de Karl Marx, Harmudt Rosa, Byung Chul-Han e Mark Hunyadi en tanto que conforman o que denomino a noz do desprendemento: O ser humano en sociedade (ego) que vive baixo as gadoupas do capitalismo vive des-conectado da súa propia condición de clase, un desprendemento social que o individualiza e o lanza á rede da identidade que máis desexa o capital: a de ser unha persoa que consume. 

6. Ese desprendemento precisa alimentarse da necesaria distancia con respecto aos demais membros que integran o seu propio grupo, a súa clase social. Nese distanciamento operan, de forma maxistral, os medios aliñados co sistema capitalista, que difunden supostas informacións veraces sobre a utilidade da política. 

7. Abonda con estas ideas para ilustrar o propósito que conduce esta reflexión: a actual situación de desmemoria é esencial para que sistema actual siga perpetuándose no estado español. 

8. Trátase dunha desmemoria que latexa dentro da noz do deprendemento e marca a individualización do ego, xa que a memoria é, en esencia, relacional, ao facer comúns unha serie de aprendizaxes, de experiencias, de feitos, de actos. 

9. Por iso, a memoria non é só, non debe ser só unha foto fixa do pasado, non. A memoria debe movernos a actuar. Debe impregnarnos ao conxunto social fóra do recinto sacralizado do acto de rememoración. 

10. A memoria é voz que se fala. É voz que se escoita. É voz que se escribe. É voz que se le. Voz que vive en nós como exemplo. A memoria non pode ser só unha efemérede, debe ser un proceso de recoñecemento do ego en sociedade. 

11. A memoria vive en nós se somos quen de camiñar e vivir coas súas ensinanzas. Co respecto a este principio vivencial evitaremos a anguria desgarradora da desmemoria que borra a existencia do que se pretende rememorar. Se non hai nada que viva baixo o seu exemplo, só queda o baleiro, a memoria non pode sosterse nun presente que eliminou vestixios de experiencias, aprendizaxes, actos e feitos.

12. O respecto non se impón desde os altares da sacralidade. Córrese o perigo de 'consensuar' unha memoria 'politicamente correcta'. Perigo porque o politicamente correcto anula a negatividade que toda memoria contén na súa esencia. 

13. Sen a negatividade que nos confronta co noso pasado, a memoria vólvese un caramelo edulcorado e, en última instancia, nunha deformación. Respetar a memoria é aceptar a súa negatividade e explicarnos que debemos e podemos camiñar co recoñecemento e aprendizaxe dos erros. 

14. Pensemos, que valor pode ter para a memoria que un herdeiro frío do franquismo e apóstolo quente do capitalismo, que xulga aos demais acollendo os ditados da Lei Mordaza, se erga un día sinalado e decida que, para quedar ben coa memoria, hai que facerse unhas fotos e declarar cousas politicamente correctas diante dunha placa conmemorativa dunha persoa que loitou en vida contra todas as mordazas? NINGÚN, e non obstante, hainos que seguen facéndolle o xogo á vampirización cultural da dereita. 

15. A noz do desprendemento en que vive o 'ego' só pode quebrarse cun retorno ao que une aos demais membros do noso grupo social, coa consciencia da nosa identidade, de que só teremos a forza de mellorar as condicións de base se nos unimos fronte a todos os que impoñen a noz. 

16. Cómpre un socialismo que nos permita recuperar a nosa capacidade reflexiva e crítica para liberarnos e emanciparnos da alienación, da aceleración, da autoexplotación e da adhesión afectiva ao capital. Para iso, é precisa unha memoria viva, que se respecta porque acepta a súa negatividade como exemplo, como ben común.
 

mardi 31 janvier 2017

INDIFERENZAS

Asistes
indiferente ao espectáculo
nin percibes o vómito 
deberas limparte e abrir ben
eses ollos de imbécil 
imposto 

Non te preocupes
claro
o bandullo apreta
e logo descargas
tranquilo
nese branco inmaculado
con desinfectante

A dixestión ten esas cousas

Despois de todo 

que máis dá?

que podo facer eu? pensas
sin pensar
deixándote levar polas palabras
absurdas que escoitas

non te xustifiques
ten o valor de asumilo
         es un indiferente

Regresas 
aínda levas en ti o cheiro a alimento 
 na tele aínda minten
mais sabes -ou non?-
que na porta de Europa 
están morrendo de frío
eses miserables

mais
que máis dá?


quen son eles?

O xesto non che vai cambiar

Non

E miras na programación 
que hai partido de fútbol de noite

Ledicia!!!!

 

vendredi 27 janvier 2017

A PROBA ESTÁN OS DEREITOS HUMANOS...

Ás veces, un cando ten a responsabilidade de escribir debe ter certo coidado en como trata a información e, sobre todo, ser moi prudente á hora de "culpabilizar" sobre certos comportamentos e actitudes, sobre todo cando esta culpabilización se fai sen ter en conta unha verdadeira reflexión autocrítica e sen ter en contra a multicausalidade que opera no eido da temática das persoas refuxiadas e das persoas migrantes. 

Esa sensación foi a que me deixou a lectura do artigo de Yann Mens, "Europa, puesta a prueba", da revista Alternativas Económicas, xaneiro de 2017, pp. 20-21, que figura aloxado baixo o amparo da rúbrica 'Panorama económico'...o cal xa é preocupante.

Existe en toda a súa textualidade coma un desexo de 'externalizar' as culpas a Turquía, a Siria, a África en xeral no tocante á 'crise dos refuxiados'. 

O autor escribe desde unha postura, coidamos nós, eurocéntrica e, non obstante, Europa ten moitísima responsabilidade directa no que acontece coas persoas refuxiadas e coas migrantes, xa que actúa como causa acelerante para a súa existencia. Como exemplo podemos mencionar a anulación efectiva dunha cooperación ao desenvolvemento digna dese nome, xa que as axudas son condicionadas ao rol de xendarme de Europa e que se focalizan ao redor do concepto securitario. 

Centrar o inicio do artigo en "la actitud de Turquía" ("no los frenó" ás persoas refuxiadas, como se así desaparecese a violación do dereito de asilo e de 'non-refoulement') é dar por bo o Tratado (inhumano e criminal) que asinou a UE con ese país a cambio de diñeiro, cando xa existían sobradas mostras de que non era un país seguro e con serias condeas por vulneración de dereitos humanos. Polo tanto, a ninguén lle pode sorprender a actitude de Turquía...si debería facelo a dos estados membros da UE ao asinar ese tratado. 

Que o autor defende as bondades do Tratado, que el nomea "declaración", vén sinalado no feito de que se laia de que "la declaración del 18 de marzo está amenazada de muerte"...culpando a Turquía, por suposto, -e aquí con razón- polas medidas liberticidas....Mais, cómpre insistir...externalizar os problemas non nos fai menos responsables dos feitos e das vulneracións de dereitos humanos das persoas refuxiadas e das migrantes. 

Despois, como xa levo denunciando desde hai tempo, o discurso dos dereitos que asisten ás persoas refuxiadas non se poden vulnerar en nome dun Tratado á Carta...e moito menos que esa vulneración se faga practicando a manipulación, de tal maneira que persoas refuxiadas e persoas migrantes vense no mesmo conxunto...no fondo, a ninguén se lle escapa que as operacións da OTAN e Frontex no Mar Mediterráneo levan sempre o lema de "persecución contra a inmigración ilegal" e que, a pesar de que se rexistraron menos movementos por mar, dita persecución e os evidentes incrementos dos riscos derivou na morte de máis de 5.250 persoas. O Mar vólvese o sartego das esperanzas....a pesar de que a pluma do artigo afirme, de forma tranquila, "han descendido...los muertos en el mar" (...a menos que se fixe só na contorna de Grecia, o cal sería un erro de percepción terrible; unhas liñas despois di que son 4.100, cando son bastante máis de 5.000).

De feito, no remate do artigo xa apunta a necesidade de que "los Estados miembros deben reflexionar rápidamente sobre cómo quieren regular la migración laboral para que acaben esos dramas a los que no cesamos de asistir". Unha vez máis, a confusión entre persoas migrantes e persoas refuxiadas. Repetimos: as refuxiadas, polo feito de saíren dun país en guerra, veñen asistidas polo dereito internacional do asilo e do non-refoulement, polo que non deben figurar confundidas coas migrantes. 

Para rematar con ese drama, cómpre abrir portas, permitir a regularización ordinaria no país onde se vive, derrogar as normativas racistas que hoxe definen as políticas migratorias nas institucións europeas (tamén aquí), elaborar normativas de convivencia intercultural, e combinar esa apertura cunha política verdadeira de cooperación ao desenvolvemento.

Mentres, se seguimos asistindo impasibles ao que acontece en África, como non agardar máis entradas? 

Relatarei o acontecemento que nos comunica en Rebelión Guadi Calvo. O martes 17 a aviación nixeriana atacou o campo de persoas desprazadas de Rann en Kala Balge, no Estado de Borno, no noroeste do país, moi preto da fronteira con Camerún, matando a máis de cen persoas, entre desplazadas e colaboradoras da Cruz Vermella, ademais de causar  120 persoas feridas. 

Como di Guadi, isto demostra as consecuencias negativas da guerra contra o fundamentalismo wahabita (Boko Haram, desde marzo 2015) cando se fai sen ningún tipo de prevención. Cruz Vermella informou da morte de seis persoas e de trece feridas.



O drama é que existen 2,5 millóns de persoas refuxiadas.  Na zona de Borno, Yobe e Adamaw  hai 15 campos de refuxiados. Son zonas controladas sobre todo polo Boko Haram e onde as persoas e as poucas ongd's que operan na zona sofren os ataques de un e outro sector. As consecuencias do desabastecemento son terribles: un cuarto de millón de nenos e nenas sofren desnutrición aguda, 50 mil poden morrer nas vindeiras semanas e máis de 2 millóns de persoas non teñen acceso á axuda internacional. Nestas condicións, como non intentar entrar na Arcadia que é Europa para estas persoas? E como seguir poñendo o peche á cancela da liberdade?
 

jeudi 26 janvier 2017

ENTRE OS ACORDES DA LOUCURA

 Estaba na aula. Si. Lembro perfectamente iso porque sucedeu a primeira hora deste 26 de xaneiro de 2017. O día chuvioso e agoreiro. Feo. Tristemente feo, por moito que sexa preciso algo de choiva tras a fría seca. No medio da explicación sobre como redactar unha carta formal en lingua francesa xurdía no meu interior o diálogo que mantivera, xusto despois de despedirme da musa creadora, cos versos de Leopoldo María Panero na súa obra de 1979, Narciso en el acorde último de las flautas.

A medias entre o desexo de fuxir e o de deixarme arrastrar pola creatividade, mentres apuraba as últimas explicacións, antes de deixalos coas actividades, viñan ao meu maxín ideas de rebeldía, de contestación...salferidas de versos que emanaban do xogo de preguntas e respostas silenciadas que, durante a noite, poboaron o meu soño. 

E a primeira idea tiña que ver coa absurda impotencia que ollo no tocante á integridade da liberdade de expresión e de pensamento dentro do manto envolvente desa alienante e petrificante noción do "politicamente correcto". Porque xa estou convencido que, de forma maioritaria, edúcase nunha resignada acomodación da palabra co pensamento. O pensamento crítico esvaéndose entre os meandros da comodidade alienante. Nese segmento educacional non entro...nin quero entrar...antes ben, desexo introducir fendas críticas para que se doten de alternativas ante o que ofrece a ortodoxia monolítica do capitalismo.

A segunda tiña que ver co absurdo que é constatar que a sociedade non é quen de corrixir a principal eiva que ten: vivir para traballar...con todas as negativas consecuencias que ten para as relacións humanas e interpersoais...e para a creatividade! Non por pasar máis horas nun posto de traballo se produce mellor. Desmontemos a falacia do capitalismo e...non vaiamos caer no enxendro da flexibilidade...que fai que o traballador e traballadora teña que estar ao pé...aínda máis horas...desde a súa casa! Non deixedes entrar a patronal no corazón da vosa intimidade!!!!

Por iso, á merda o capitalismo e á merda o politicamente correcto...cómpre rupturas de verdade e tamén no discurso, xa que vexo demasiados falabaratos abrazar os conceptos flexibles, innovadores, emprendedores, competitivos do capitalismo....isto é, da pura dereita...


Despedida en versos atropelados, como homenaxe a Panero: 

ex-abrupto primeiro

Será preciso que morra?
Para que saibas 
por fin
que me amas con pureza e 
loucura?

ex-abrupto segundo

Cruel
non deixes indiferente
que os nosos soños
repousen en sangue abafado
no sartego da imposibilidade

na imaxe final
quizais
Panero
coa cordura da súa loucura
imaxinaba para min
esta vida de símbolos
soños
e superrealidades
aínda non recoñecidas
pola insensibilidade actual

Cando morra 
a miña ialma será alimento
dos vermes do xardín de Epicuro
a razón xadeante na fonte de Séneca
e o corazón será sempre
un verso namorado de ti

E pecho as portas do vento 
para abrir as do renacemento 

Nos meus ollos de adulto
non quero a morte do neno
que fun
quero darcho a ti
que enfeitizas a miña vida
co latexo dun amor infindo

que xoguen xuntas as inocencias
que quixeron abafar as convencións
e que se salven no bico
as esperanzas do horizonte

 

jeudi 19 janvier 2017

Á PROCURA DE MIN MESMO

Certo é. Non debemos cargar sobre ninguén a responsabilidade de quen somos en realidade. A vida de cada quen é xa demasiado dura como para facelo. 

No entanto. Nas miñas teimas está ler para entender. Non só iso: para ser quen de poder proxectarme na psique poeta dunha muller que se caracteriza por unha ialma fondamente creativa. Iso é o que me sucede con Sylvia Plath e con Anne Sexton. Da primeira, a través da lectura dos seus diarios completos, sen censura. Da segunda, a través do seu epistolario, aínda que a editora -filla- optou por suprimir fragmentos que poderían afectar á privacidade de persoas. 

As dúas, como todos saben, desde moi novas sacudidas polas ondas da inspiración foron grandes poetas. As dúas, tristemente, decidiron poñer fin á súa vida de forma voluntaria. 

Tento non sucumbir á empatía. É difícil: recoñezo que eu tamén flirteei co mito de Sísifo. Mais...ao fin...pagaría a pena????

Entón, só queda aprender e deixarse atrapar....xa vos contarei ao final da viaxe....


dimanche 15 janvier 2017

QUEN SABE DO INICIO DO FINAL?

 





Cantas veces me detiven neste punto?
Cando foi a última vez que avancei?
Cantas veces retrocedín sen saber?

Podería estar horas preguntando 
a este vento ferido e frío
e sei ben que as respostas 
sobrevoan cando regreso a casa

Séntome na externa marxe do baleiro de pedra
aí onde a mar salfire de ecos salgados o silencio
e penso na insignificante forma que adquiro
e en todos os naufraxios
escoito mesmo o laio das ialmas atrapadas
na morte que xira en cada gran de area

Mentres ascendía 
Rimbaud lanzaba asubíos na rede da serea
á procura da iluminación da ebriedade 
ou pode que só fose a telúrica chamada 
do ignoto sendeiro 
nunca transitado 
mais que é o inicio do final
se é que un quere saturar a eternidade
de preguntas sen resposta
 
Xa é noite
o vento lacra a miña faciana 
coa épica das expedicións árticas
sen luz
sen auga
avanzar é sinónimo de perda 
ou quizais non
avanzar pode ser o único camiño

O sendeiro é unha serpe 
e lanza 
o seu veleno de pedras

Deixo o medo 
na porta dos soños
e imaxino que agarimo a pel 
que me significa e dá sentido 
entón nada me detén